Zelfbouw onderdeel Amsterdamse woningmarkt

Zelfbouw moet volwassen onderdeel Amsterdamse woningmarkt worden

Het college van B&W wil dat zelfbouw een volwassen onderdeel van de Amsterdamse woningmarkt wordt. Het streven is om in het najaar kavels voor 1.000 woningen beschikbaar te hebben. Op dit moment zoekt de gemeente in de hele stad naar geschikte plekken.

Zelfbouw blijkt een succesvolle manier om op kleinschalige wijze de stad te blijven ontwikkelen. Omdat mensen de kans krijgen hun eigen wensen vorm te geven, ontstaan door zelfbouw verrassende wijken. Bovendien blijkt dat ook in tijden waarin de traditionele bouwpartijen hun projecten steeds moeilijker gefinancierd krijgen, zelfbouwprojecten worden afgenomen, in aanbouw worden genomen en worden opgeleverd.

Voordelen
Wethouder Van Poelgeest: ‘Door mensen zelf de regie te geven over hun toekomstige woning en woonomgeving slaan we twee vliegen in een klap. We krijgen mooiere stadswijken, omdat ze organisch tot stand komen en er langer en door meer mensen over is nagedacht. En de geplande woningen worden ook gebouwd. Want mensen die hun eigen huis bouwen, bouwen het altijd af.'

Ervaringen
In Amsterdam is al ervaring opgedaan met zelfbouwprojecten. Het bekendste zelfbouwproject is waarschijnlijk de Scheepstimmermanstraat in het Oostelijk Havengebied. Dat trekt al jaren geïnteresseerd publiek. Ook het Steigereiland op IJburg is grotendeels door zelfbouw ontwikkeld. Aanvankelijk werd gedacht dat zelfbouwprojecten veel ambtelijke capaciteit zouden kosten, omdat zelfbouwers meer begeleiding nodig zouden hebben dan professionele partijen. Dat blijkt mee te vallen. De kavels voor zelfbouw zijn in Amsterdam wel vaak duur. Daarom zoekt de gemeente naar mogelijkheden om zelfbouw ook voor Amsterdammers met een middeninkomen beschikbaar te maken. Gestapelde zelfbouw zou een oplossing kunnen zijn.

Vormen
De gemeente wil verschillende soorten zelfbouw de ruimte bieden. De bekendste vorm is die waarbij een particulier een kavel afneemt en daarop zijn of haar eigen woning bouwt. In Amsterdam zijn niet veel plekken geschikt voor deze vorm. Daarom zoekt de gemeente naar mogelijkheden voor gestapelde zelfbouw en vormen van collectief particulier opdrachtgeverschap (gezamenlijke zelfbouw). Deze vormen zijn geschikt om de gewenste stedelijkheid vast te houden. Ook ziet de gemeente veel mogelijkheden voor medeopdrachtgeverschap, een vorm waarbij een particulier niet zelf hoeft te bouwen maar wel nauw betrokken is bij het project. Deze vorm zou bijvoorbeeld ingezet kunnen worden om een groep mensen gezamenlijk een oud kantoor te laten transformeren.

Stagnerende markt
De nieuwbouwmarkt in Amsterdam kampt met een aantal (soms structurele) problemen. Er komt minder geld binnen door het ineenstorten van de kantorenmarkt, het systeem van kostenbeheersing en controle is slecht toegerust op een laag conjunctuur en de ontwikkelaars en corporaties die in Amsterdam het overgrote deel van de nieuwbouw voor hun rekening namen, hebben steeds meer moeite grote projecten gefinancierd te krijgen.

Structurele oplossingen
De gemeente zoekt op verschillende niveaus naar structurele oplossingen. Er wordt gewerkt aan een robuuster financieel beheersingssysteem, er is gesneden in het aantal grootschalige nieuwbouwprojecten dat de stad ontwikkelt en er wordt nagedacht over nieuwe, kleinschaligere manieren om de stad verder te ontwikkelen. Zelfbouw is onderdeel van die nieuwe, meer op kleinschaligheid gerichte ontwikkelstrategie.

David Valentijn Pruijt
Bron: gemeente Amsterdam